Otizm Spektrum Sorunu Nedir?

Çocuğunuzda aynısı yaştaki başka çocukların davranışlarından değişik davranışlar gözlüyorsanız kaygılanabilirsiniz.
Bu davranışların otizm sendromu olma ihtimalini düşünüyorsanız otizmin ne olduğunu, sizi ve ailenizi ne şeklinde etkileyeceğini bilmek isteyebilirsiniz.
Otizm spektrum sorunu, doğuştan gelen veyahut hayatın ilk senelerinde meydana çıkan komplike bir nöro-gelişimsel bir bozukluktur.
Otizmin, beynin yapısını veyahut işleyişini etkileyen kimi sinir sistemi sorunlarından kaynaklandığı sanılmaktadır.
Bu metinde otizm spektrum sorunu için kullanım basitliği hasebiyle bazı zamanlar otizm terimi kullanılmaktadır.

Otizm spektrum bozukluğunun sebebi nedir?

Bugün, otizm spektrum bozukluğuna neyin yol açtığı bilinmemekle beraber kalıtsal esaslı olduğuna ait bilgiler bulunmaktadır.
Ancak hangi gen veyahut genlerin mesul bulunduğu daha bilinmemektedir.
Çevresel faktörlerin de otizme yol verebildiğine ait görüşler bulunmaktadır.
Hem kalıtsal temellerin hatta etrafsal faktörlerin tesirleri üstüne birden fazla inceleme uygulanmaktadır.
Otizmin çocuk yetiştirme özellikleriyle veyahut ailenin ekonomik koşullarıyla hiçbir teması yoktur; bu nedenden dolayı otizm spektrum bozukluğunu her tür toplumda, değişik coğrafyalarda, ırkta ve ailede rastlanmaktadır.
________________________________________

Otizm Spektrum Bozukluğunun Bulguları Nelerdir?

________________________________________
Erken Tespitin Önemi
• Başkalarıyla göz ilişkisi kurmuyorsa,
• İsmini söylediğinizde bakmıyorsa,
• Söyleneni işitmiyor gibi davranıyorsa,
• Parmağıyla ile arzuladığı şeyi göstermiyorsa,
• Oyuncaklarla oynamayı bilmiyorsa,
• Akranlarının oynadığı oyunlara alaka göstermiyorsa,
• Bazı sözleri yeniden yeniden ve ilişkisiz ortamlarda söylüyorsa,
• Konuşmada akranlarının gerisinde kalmışsa,
• Sallanmak, çırpınmak gibi acayip hareketleri varsa,
• aşırı dinamik, hep kendisi bildiğince davranıyorsa,
• Gözleri bir şeye takılıp kalıyorsa,
• Bazı eşyaları döndürmek, sıraya dizmek gibi ekstrem hareketler yapıyorsa,
• Günlük yaşamındaki tertip değişikliklerine aşırı reaksiyon veriyorsa,
Otizm yönünden değerlendirme inşa etmek lazım olur.
Erken tanı ve doğru bir eğitim tekniği ile kesif olarak eğitim alan çocukların tahminen yüzde ellisinde otizmin bulguları muayene altına alınabilmekte, gelişim sağlanabilmekte, devasa gelişme kaydedilmekte ve hem de kimi otizmli çocukların buluğ yaşına geldiklerinde başka dostlarından farkı kalmayabilmektedir.
________________________________________

Tanılama Süreçleri

Otizmin tanısı sebep ve kimler doğrulusunda konur?
Tanı ekleyebilecek şahıslar, tekilce konunun eksperi olan doktorlardır.
Otizmli çocukların dış görünümleri başka çocuklardan değişik değildir; fakat, davranışları değişiktir.
Tanı, eksperler doğrulusunda çocuğun gözlenmesi, gelişim testleri yapması ve ebeveynere çocuğun gelişmeyi ile ilgili sualler sorulmasıyla konulur.
Otizmin tanısı 12 aylıktan ardından konabilir.
Erken yaşta tanı konulması, bir lâhza evvel eğitimin başlaması yönünden ehemmiyetlidir.
Ülkemizde otizm tanısı ekleyebilecek eksperler çocuk ruh hastalıkları eksperleri ve çocuk nörologlarıdır.

1. Çocuk ruh hastalıkları uzmanı: Çocuk ruh hastalıkları eksperi, çocuk ruh sağlığını değerlendiren, tanılayan ve rehabilitasyon eden doktordur.
Çocuğunuzu gözler, sizinle müzakere yapar, tanı kıstaslarına göre çocuğunuzu değerlendirir, tıbbi muayenesini yapar ve tanısını koyar.
Gerekirse tıbbi araştırma ve ilaç rehabilitasyonu tavsiye eder.
İlaç, eğitime takviye ve istenmeyen hareketleri muayene altına alabilmek emeliyle verilir.
Otizmin ilaçla rehabilitasyonu daha olası değildir.
Değişiklikleri takip yapabilmesi, ihtiyaç duyulan düzenlemeleri edebilmesi için periyodik zamanlarda (yılda bir veyahut iki kez) çocuğunuzu çocuk ruh hastalıkları eksperine götürmelisiniz.

2. Çocuk nörologu: Çocuk nörologu çocuklardaki beyin ve sinir sistemi meselelerinin uzmanıdır.
Çocuk nörologu da otizme ait değerlendirme yapılabilir.
Ayrıca, çocuğunuzda otizmle temaslı olabilecek kimi hastalıkların (sara nöbetleri gibi) bulunduğu veyahut otizm dışında farklı meselelerin zenginliği düşünülürse, çocuk nörologu doğrulusunda kimi tıbbi tetkikler (MR, BT, EEG vb.) ve tedaviler de yapabilir.
Ancak, tüm otizmli çocukların tekilce dörtte birisinde böyle meseleler görülür.
Dolayısıyla, hekim doğrulusunda kesinlikle gereksinim bulunduğu söylenmediğinde, bu tetkiklerle kendinizi ve çocuğunuzu parasal ve ruhani olarak yıpratmayın.
Eğer çocuğunuz daha otizm tanısı almamışsa hangi müessese ve uzmanlara başvurabilirsiniz?
• Çocuk Ruh Sıhhati ve Hastalıkları Anabilim Dalı Kısmı tespit edilen üniversite hastanelerine başvurabilirsiniz.
• Çocuk ruh hastalıkları eksperi ya da çocuk nörologu tespit edilen Sıhhat Bakanlığı’na bağlı devlet hastanelerine başvurabilirsiniz.
Eğer çocuğunuz otizm tanısı alırsa, Özürlü Sıhhat Heyeti Raporu çıkartmanız lazım olur.
Özürlü Sıhhat Heyeti Raporu alabilmek için ne yapmalısınız?
Özürlü Sıhhat Heyeti Raporu alabilmek için, Özürlü Sıhhat Heyeti tespit edilen bir hastaneye başvurmalısınız.
Özürlü Sıhhat Kurulu; iç hastalıkları, genel cerrahi, göz hastalıkları, kulak-burun-boğaz, nöroloji ya da ruh hastalıkları uzmanlarından meydana gelir.
________________________________________

Sizin hatanız değil!

Otizm, son zamanlarda rastlanan en süregelen nörolojik bozukluktur ve Hastalıkları Muayene Etme ve Tedbire Merkezi (Centers for Disease Control Prevention)’nin bilgilerine göre 2006 seneninde Her 150 çocuktan 1’inde otizm görülürken, 2012 seneninde Her 88 çocuktan 1’inde otizm görülmüştür.
2014 seneninde verilen nihai istihparata göre de, her 68 çocuktan 1’inde otizm görülmektedir.
Otizm bütün ırklarda, etnik gruplarda veyahut sosyal statüsü değişik gruplarda görülebileceği, ailenin gelir vaziyeti, hayat şekli ve eğitim seviyesi ile otizm spektrum sorunu arasında bir bağ bulunmadığı vurgulanmaktadır.
Cinsiyetle temaslı olarak değişik görülme sıklığı verileri bulunmasına karşın, ortak görüş, erkeklerde kızlardan daha çok görüldüğüdür.
Otizm tanısı alan çocukların çoğunda farklı derecelerde öğrenme güçlüğü ve zeka geriliği de görülebilir.
Otizm, dünya genelinde bulunduğu gibi ülkemizde de nihai senelerde adı defa sık duyulan bir kalifiye eğitim kategorisidir.
Otizm terimi, zamanla konumunu, otizm spektrum bozuklukları (ASD – autism spectrum disorders) terimine bırakmıştır.
Otizm spektrum sorunu kavramı ile temaslı belli başlı olgular şu şekilde sıralanabilir;
• Otizm spektrum bozukluğunun nörolojik nedenlerden kaynaklandığı sanılmaktadır.
Otizm spektrum sorunu tanılı fertlerin ehemmiyetli bir kısmında (yaklaşık %35), beyindeki anormal elektrik hareketlerine bağlı olarak; nöbet, iradesiz hareketler, şuur yitimi vb.
nörolojik meseleler da görülebilir.
• Otizm spektrum sorunu bir ruh hastalığı değildir; fakat, bulguları kimi ruh hastalıklarını çağrıştırabilir.
• Yapılan ilmi incelemeler, otizm spektrum bozukluğunun çocuk yetiştirme özellikleriyle veyahut ailenin sosyo-ekonomik özellikleriyle teması olmadığını göstermektedir.
• Otizm spektrum bozukluğunun genetik olabileceği istikametinde bilgiler vardır; fakat, buna meydan veren gen veyahut genler daha bulunmuş değildir.
• Önceki senelerde otizm spektrum bozukluğunun görülme oranının 500’de bir bulunduğu kabul edilirken, nihai bilgilere göre, otizm spektrum bozukluğunun tahminen her 68 çocuktan birini etkilediği tahmin edilmektedir.
Ayrıca, erkeklerdeki yaygınlığı kızlardan 4,3 kat çoktur.
• Sanıldığının aksine, otizm spektrum sorunu tanılı fertlerin çoğunda, değişik düzeylerde zeka geriliği görülür.
Ayrıca, zeka testlerinde, belli alanlar, başka alanlara mukayese et defa henüz geri çıkabilir.
• Otizm spektrum sorunu tanılı fertlerin pek azında (yaklaşık %10), defa kuvvetli hafıza, müzik kabiliyeti vb.